Met het 'mysterie' mag je nooit klaar zijn


“Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben. Ons resten geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde.” (1 Korintiërs 13, vs 12)

Zoals ieder klooster had ook de priorij Emmaüs in Maarssen een kloostergang rondom een binnentuin. Een lange gang, waar in een meditatief tempo kon worden gewandeld, en ‘gebrevierd’ . Tijdens het lopen werden de woorden uit het ‘brevier’ (het dagelijks gebedenboek) gezegd en overdacht. Toen een van de zusters eens werd gevraagd hoe ze toch een leven lang zo zeker kon zijn van haar geloof – die zekerheid was de vanzelfsprekende vooronderstelling - gebruikte zij voor haar geloofsleven het beeld van die binnentuin: de plaats waar je een leven lang omheen cirkelt, zoals je een leven lang om God heen cirkelt, met al je vragen, en zorgen, onbegrip en ongeduld. Ook voor kloosterzusters, en andere ‘professionele gelovigen’ is er niet de dagelijkse ‘zekerheid des geloofs’ die onze gereformeerde voorouders ons graag voorhielden. Ook voor hen blijft het mysterie bestaan.

Zo betoogt ook Tomas Halik in zijn boek ‘Geduld met God’. Hij gaat zover dat hij “atheisme, religieus fundamentalisme en het enthousiasme van een al te makkelijk geloof” alle drie evenzeer afwijst, omdat ze elk op hun eigen manier veel te snel klaar willen zijn met het mysterie dat we God noemen. Met het mysterie mag je nooit ‘klaar’ zijn. Je dient geduldig op de drempel ervan te staan, erin te vertoeven, het in jezelf, in je hart te dragen, en het te laten rijpen en daardoor jezelf te laten rijpen. (p. 11) Halik wantrouwt de geloofszekerheden waar mensen zich aan vastklampen. Hij noemt ze ‘valse zekerheden’, die onvoldoende uitgaan van het besef van Gods liefde, en het vertrouwen op de kracht van de genade die zich het meest openbaart in onze zwakheid (2 Kor. 12, 7-10).

Het besef van God blijft een mysterie. “Wij zien nu nog in een wazige spiegel”, schrijft Paulus. Onze geloofswaarheden zijn per definitie ‘incompleet’, betoogt Halik. In onze gereformeerde traditie is veel nadruk gelegd op het persoonlijk ‘zeker weten’. Die gedachte heeft zich bij veel mensen binnen en buiten de kerk vastgezet. De consequentie daarvan is dat wie zijn of haar geloof niet als ‘zeker weten’ ervaart, bijna onherroepelijk moet afhaken. Want dat ‘weten’ is toch de norm? Geduld is meestal geen factor bij de afweging wel of niet gelovig, of wel of niet betrokken bij de gemeente van Christus te zijn of te blijven. Het individuele persoonlijk ‘weten’ is bepalend. En veel tijd en ruimte voor het mysterie blijft er dan vaak ook niet over.

Voor mensen die niet gelovig zijn, die God niet ‘zeker weten’, gebruikt Halik het beeld van Zacheüs in de boom. Zacheüs maskeert zijn vragen en zijn verlangen naar de God van Jezus door afstand te houden, door zich niet makkelijk te laten zien. Totdat Zacheüs zijn naam hoort noemen, en hij zich door Jezus gezien en aangesproken weet. Totdat hij zich ‘gekend’ weet, om het met de tekst uit Korintiërs te zeggen. De genade openbaart zich in onze zwakheid. Op de verscholen momenten, op afstand en verstopt tussen de bladeren in de boom.

Geloof is voor Halik dat geduldig vertoeven bij het mysterie, zoals de kloosterzuster haar leven lang breviert rond de kloostertuin. De ontmoeting met God vraagt vooral om geduld, en om het voorzichtige verlangen van wie zich herkent in Zacheüs. En zo hebben gelovigen en niet-gelovigen veel meer gemeen dan vaak wordt gedacht. Waar de gelovige èn de niet-gelovige hun ‘zeker weten’ los kunnen laten is er een prachtige basis voor ontmoeting en gesprek, vanuit het besef dat wij allemaal niet meer hoeven doen dan geduldig cirkelen rond het ‘mysterie dat wij God noemen’. Ds. Corrie van Duinen

Halik geeft zijn boek als motto een prachtige tekst mee van de Egyptische diaken Adel Bestavros:

“Geduld met anderen is liefde,
geduld met jezelf is hoop,
geduld met God is geloof.”

Ds. Corrie van Duinen

 

Tomás Halík: “Geduld met God. Twijfel als brug tussen geloven en niet-geloven.”
Boekencentrum 2016 / isbn 978 90 239 2766

 

Bloemen illustratie
Illustratie

Kerkdiensten

Agenda

Actueel

Over ons

Kerkblad 'Onderweg'

Doen

Contact




RSS Feed

powered by Mahieu