De kunst van het naderen


“Wij zijn de kunst van het naderen verleerd…..” aldus collega Jean-Jacques Suurmond in één van zijn columns in dagblad Trouw. Ter voorbereiding van het feest stilstaan, kauwen op de tijd en ons bezinnen op wat zich afspeelt in ons eigen leven, lijkt in de Advent verdrongen te worden door alles wat er aan voorbereidende drukte rond de feestdagen allemaal ‘moet’.  En aan het bureau van predikanten is het niet anders. Als je niet uitkijkt.

De afbeelding die straks de orde van dienst voor de Kerstavond in de Duinzichtkerk zal sieren geeft een bijzonder beeld van het feest van de geboorte van Jezus dat zich altijd weer afspeelt in de normale context van ons dagelijkse leven, in de 15e eeuw net zo goed als in onze tijd. De schilder Giovanni Bellini (Venetie, 1430-1516) beeldt Maria met haar kind af in heldere en levendige kleuren, tegen het rustige decor van een Italiaans dorp. De precieze landschappelijke achtergronden in de schilderijen van Bellini zijn beroemd geworden.

"Madonna of the Meadow", Giovanni Bellini, ca. 1500, The National Gallery, London

Door het contrast in de kleuren lijkt het op het eerste gezicht of de twee thema’s van het beeld nauwelijks met elkaar te maken hebben. De kleur en grootte van de madonna met het kind verdringen het dorp op de achtergrond. En daar, in dat dorp en op het land, gaat het leven in neutrale tinten gewoon door. Net zoals ons gewone leven en wat wij vieren in de geboorte van Jezus als twee afzonderlijke dimensies naast elkaar bestaan en nauwelijks raakvlakken hebben. Zo lijkt het tenminste op het eerste gezicht.

Maar ik vermoed dat Bellini die achtergrond niet voor niets op deze manier heeft gekozen. Hij schildert geen stal, geen os of ezel of Jozef. Zelfs geen herders en engelen. In plaats daarvan schildert hij een dorp, een vrouw op het land, een weide, een koe… Hij schildert de context van zijn tijd, en van het gewone leven van zijn dagen. Want in die context wordt de geboorte van Jezus gevierd, en krijgt het beeld van de madonna met kind steeds opnieuw zeggingskracht. En wat zegt dat eindeloos vaak uitgebeelde verhaal ons dan?

 In “de kunst van het naderen” nemen we de tijd om bij die vraag stil te staan, en te kijken, en te kauwen, op wat die twee lagen van het schilderij met elkaar van doen hebben. Want vruchtbaar wordt het verhaal pas als je er zelf je weg mee zoekt. En dat is een proces. Dat vraagt om aandacht, en om herhaling. ‘Ruminatio’ heet dat in de geloofstraditie: het ‘herkauwen’ en ‘proeven’ van de woorden, de verhalen en de beelden, steeds weer opnieuw, zodat hun betekenis vrij komt voor jou. Daartoe is de Advent bedoeld, als een tijd van bezinning waarin we langzaam het feest naderen, om het dan ook echt te kunnen vieren als het zover is.

Ds. Corrie van Duinen, december 2012

Bloemen illustratie
Illustratie

Kerkdiensten

Agenda

Actueel

Over ons

Kerkblad 'Onderweg'

Doen

Contact




RSS Feed

powered by Mahieu