2017-08-27 Jakobus 4


Bij Jakobus 4, en Genesis 4 (over Kaïn en Abel)
zondag 27 augustus 2017

"May we see Christ's loving face.
May we be an icon of his grace."
(Lied 844)

Waar komen onze conflicten vandaan.... uit de hartstochten die strijd leveren in jezelf, zegt Jakobus. Onze conflicten hebben hun wortels in wat WIJ willen, maar niet krijgen. Simpel gezegd, omdat jij je zin wilt hebben dus. Omdat je niet meer hoort wat anderen zeggen. Omdat je niet meer geïnteresseerd bent in wat je samen wilt. Daar is geen woord frans bij, ook niet voor ons vandaag. Het is voor ieder van ons, denk ik, herkenbaar, dat strijd te maken heeft met tegengestelde wensen, verlangens.

Jakobus gaat zover dat hij het gebed in zijn argument mee neemt: “U krijgt niets omdat u niet bidt. En als u bidt ontvangt u niets, omdat u verkeerd bidt.” Je kunt wel bidden om wat je zelf wilt, maar dat heeft geen enkele zin. Je krijgt niets, omdat je jezelf dan niet meer ziet in relatie met God. En bidden om je gelijk te halen zal niet werken. Dat heeft meer met je eigen hartstochten en overtuigingen te maken, dan met je voegen naar God. Met nederig zijn, met leven van genade.

Bidden om je eigen hartstochten te bevredigen is een gevaarlijke valkuil, waarin de Naam van God wordt misbruikt voor eigen doeleinden. Waar dat gebeurt worden de conflicten alleen maar groter, scherper, op de spits gedreven. Wordt Gods naam erin betrokken. Lopen mensen, zelfs in hun gebed, God alleen maar voor de voeten.

Sinds Jakobus is het in de kerkgeschiedenis vaak zo gegaan, weten we inmiddels. En ook in alle gesprek over de toekomst van onze kerk in Nederland, en plaatselijk, kennen wij diezelfde valkuil. Waar bidden wij voor.... voor een bloeiende Duinzichtkerk? Bidden wij dan voor onszelf? Gaat het dan om onze eigen club, om wat in de ogen van de wereld succes heet? Kijk wij het eens goed doen..... Of bidden wij om de geloofstrouw die ons samen brengt. Bidden wij om een kerk die doet wat zij gelooft. Die beelddrager is van Christus. Om geloof als kwaliteit van de ziel, die niet afhangt van wat er in de wereld gebeurt. Om Havel te parafraseren.

Wat hij zegt in zijn bekende gedicht over hoop geldt ook voor geloof: Hoop én geloof zijn niet hetzelfde als vreugde omdat alles goed gaat, of bereidheid je in te zetten voor wat succes heeft. Zo zit onze wereld wel in elkaar. Hoop én geloof betekenen ergens voor werken omdat het goed is, niet omdat het kans van slagen heeft. Het is de zekerheid dat iets zinvol is onafhankelijk van de afloop, onafhankelijk van het resultaat.

Gaat het ons om God en geloof, of om onszelf, onze eigen hartstochten, om succes, om vriendschap met de wereld. Pas op, zegt Jacobus. Dat kan leiden tot vijandschap jegens God. Maar wij leven wel in deze wereld. Wij zijn er ook deel van. Verdienen in deze wereld ons brood, hebben er onze vrienden, brengen in deze wereld onze kinderen groot. Je wilt toch niet een afgezonderd groepje zijn. Soms zie je dat wel. Dat gelovigen van allerlei soorten zich helemaal afscheiden van het gewone leven. Wil Jakobus de gemeente terug naar de kleine kring achter de gesloten gordijnen? Of achter de voordeur? Ik denk het niet.

Steeds weer vraagt hij aandacht voor waar het jou in geloof nu werkelijk om gaat. Hij bepaalt ons ook vandaag weer bij die les. Wil jij een gelovig mens zijn? Dan richt je je als mens op God. Dan blijf je niet hangen in je eigen hartstochten, in je eigen gelijk. Dank denk je niet in termen van succes of wat goed scoort in onze wereld. Dat leidt alleen maar tot conflicten. En soms misschien wel tot broedermoord.

De Nieuwe Bijbel Vertaling heeft in vers 11 politiek correct vertaald broeders én zusters, maar in de manuscripten staat alleen ‘broeders’. En door dat woord broeder klinkt direct zo’n verhaal over Kaïn en Abel mee. Dan gaat het over broederschap tussen mensen, ieder van ons – man en vrouw – geschapen naar Gods beeld. Geen hoogmoed. Niet ik beter dan jij. Elkaar niet de maat meten in termen van maatschappelijk succes.

Wil je een gelovig mens zijn? Dan moet je in Godsnaam je bewust zijn van al die dingen die je van een gelovig leven afhouden. Van wat je wegtrekt van je geloof, en van God. Dan is hoogmoed een probleem, en kwaadsprekerij, en de maakbaarheid van je eigen leven. De autonomie van het zelf gooit in onze wereld hoge ogen. De autonomie van het zelf die het moeilijk maakt om te ontvangen, om nederig te zijn, in de goede zin van het woord.

Natuurlijk leven wij ook in deze wereld, en zijn wij deel van die wereld. Worden wij mee beïnvloed door alles wat er om ons heen gebeurt. Maar de vraag in de gemeente van Christus is steeds weer, wat is voor ons belangrijk in het licht van het evangelie, wat geeft de doorslag. Heeft wat wij geloven ook nog iets te maken met hoe wij leven in deze wereld. Of bepaalt de wereld om ons heen, wat wij vinden, denken, geloven

Wij blijven elkaar op zondagmorgen hardnekkig die vraag stellen: Wat betekent het om een gelovig mens te zijn. Passen wij God aan, aan wat ons goed uitkomt, tot in ons gebed toe? Of kunnen we ook nog luisteren, zoals vandaag, naar iemand als Jakobus, die kritische kanttekeningen plaatst bij wat ‘gemeente van Christus’ betekent. Want als je zijn naam wilt dragen, dan heeft dat consequenties. Dan mag je elkaar vragen: doe JIJ wat je gelooft? Lukt dat een beetje? En waar wordt dat moeilijk voor jou? Waar loop je tegen aan? Nog last gehad van hoogmoed? Of kwaadsprekerij? Of problemen met het bidden?

Zo is Jakobus in wezen heel simpel. Het gaat hem steeds om de relatie met God, die voorgaat in het leven. ‘Nader tot God, dan zal hij tot u naderen.’ Waar de vraag naar God serieus blijft klinken, zal de waan van de dag niet gaan overheersen. Dan gaat het in deze kring vandaag niet over de autonomie van het zelf, maar over het ontvangen, met open hand, van een stukje brood, en een slokje wijn. In deze kring vandaag, gaat het over het ontvangen van Christus, in nederigheid. En om beelddrager te zijn van hem, in deze wereld.

"May we see Christ's loving face.
May we be an icon of his grace."

Bloemen illustratie
Illustratie

Kerkdiensten

Agenda

Actueel

Over ons

Kerkblad 'Onderweg'

Doen

Contact




RSS Feed

powered by Mahieu