Terugblik Herdenkingsbijeenkomst in de Duinzichtkerk


Voor de 10e maal vond op 11 augustus in de Duinzichtkerk de herdenkingsbijeenkomst van het Einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië plaats met het thema ‘Van overleven naar overlevering’.

Pastoor Ad van der Helm zei in zijn openingswoord dat verhalen symbool staan voor de herinneringen: overleven vraagt om te vertellen van de overlevering.

Rob Bouwman vertelde dat zijn moeder drie maanden voor de capitulatie van Japan overleed en haar zuster met wie ze in het kamp zat, haar beschermende taak overnam toen hij vijf jaar was. Na 15 augustus 1945 brak de bersiapperiode aan: nieuwe levensbedreigingen. Met zijn tweede moeder vertrok Rob naar Soerabaya, waar hij vier maanden lang iedere dag getuige was van de meest gewelddadige taferelen. Later werd hij met zijn tweede moeder op transport gesteld naar een republikeins kamp om hen tegen de extremisten te beschermen. Ze werden pas half 1946 bevrijd. Toen zijn tweede moeder in 1993 overleed vond hij het dagboek van zijn eigen moeder, een lange brief aan zijn vader. Dit werd voor hem zó belangrijk dat hij zich in de geschiedenis van de oorlog verdiepte en auteur werd van het boek `Twee Moeders´, dat opnieuw is uitgegeven.

Doortje Mol en ik vertelden over de massaevacuatie naar Nederland, die vanwege de onveilige en gevaarlijke situatie nodig was. Begin december 1945 vertrok het allereerste schip, de Nieuw Amsterdam, met meer dan 3800 verzwakte evacués, naar Nederland. Omdat de repatrianten niet over winterkleren beschikten, was een kledingdepot in Ataka bij Suez aangelegd. Daar kregen we veel te grote en lelijke kleren, want het was winter in  ederland. Tijdens de reis brak een mazelenepidemie uit. Erg veel kinderen werden ziek en vele stierven aan de gevolgen hiervan: aan boord van het schip, in Southampton en in Nederland. Om de gestorven kinderen te gedenken droeg Bibiche Koeton het gedicht voor van Lucebert: ´De zeer oude zingt´. Nora Valk was 11 jaar oud toen haar moeder overleed en bezocht in de jaren negentig haar graf in Semarang. Daar ontmoette zij een Japanse dominee. Hij vroeg haar het verhaal over het kamp te vertellen. Zijn dochter vergezelde haar naar kamp Ambarawa en het graf van haar moeder. Bij haar interview werden video-opnames gemaakt, die naar Japan werden gezonden. Met haar partner verbleef ze twee weken in Fukuoka, waar ze lezingen gaf aan Japanse studenten, die geen enkele kennis droegen van de Japanse oorlog. Nora raakte bevriend met deze Japanse familie, die na de oorlog werd geboren.

Christiaan Steenbergen dankte de medewerkers en vertelde dat de archieven van de Nieuw Amsterdam geopend zullen worden. We sloten de bijeenkomst af met het 6e en 15e couplet van het Wilhelmus.

Muzikale omlijsting werd verzorgd door vier jonge violisten van ‘Jong Talent’ (Koninklijk Conservatorium) 'Ensemble Printemps´: Dominique Braam, Rosa Burger, Nadia ten Kate en Fleur Overbeek. Zij speelden de Sonate voor vier violen van Philip Telemann, twee delen uit het Concert in G, en het Recueillemant, Andante Cantabile van Charles Dancla. Annelieke Bouwers, nichtje van twee overleden kinderen, zong het `Indisch Onze Vader´ met haar baby op de arm en Makiko Goto bespeelde de Koto, een Japans snaarinstrument.

Na de bijeenkomst kreeg iedereen een witte roos van Yukari Tangena-Suzuki, de Japanse vertaalster van mijn boek, als dank dat zij op deze bijeenkomst aanwezig mocht zijn.

Camerateams van de televisie waren aanwezig op 11 augustus: Andere Tijden, NOS, en Pia-Media. Volgend jaar rond 15 augustus komt de documentaire ‘Stil verdriet in een kil Vaderland’ bij Omroep MAX, met beelden uit de Duinzichtkerk.

Toen het Persbericht eind juli de ether in werd gestuurd, was Andere Tijden direct geïnteresseerd. In  Nederland wist men niet dat de reis met de ‘Nieuw Amsterdam’ zo’n tragisch verloop had. Met dit  onderwerp werd een gevoelige snaar geraakt en gingen vele harten open. Broers en zusters van de gestorven kinderen, die na de oorlog werden geboren, waren zeer geëmotioneerd dat eindelijk aan hen werd gedacht. Vol liefde schreven zij over hun zusje en/of broertje, die na de kampperiode geen kans kregen in een normale gezinssituatie op te groeien.

Henriette van Raalte-Geel

P.S.: Opnamen van de herdenkingsdienst in de Duinzichtkerk worden uitgezonden en wel in het programma van “Andere tijden” op 29 september op Ned. 2, om 21.20 uur. De herhaling ervan is op 5 oktober om 13.30 uur, op Ned. 2.

Bloemen illustratie
Illustratie

.

Kerkdiensten

Agenda

Actueel

Over ons

Kerkblad 'Onderweg'

Doen

Contact




RSS Feed

powered by Mahieu